PLC: makineyi çalıştıran kontrolör
PLC, sensörlerden gelen bilgiyi okur, programına göre karar verir ve motor, valf gibi çıkışları sürer. Programlar genellikle IEC 61131-3 dilleriyle (ladder, yapısal metin, fonksiyon bloğu) yazılır. Bilgisayar kapansa bile makineyi çalıştırmaya devam edecek şekilde tasarlanır; güvenlik işlevleri ayrıca ele alınır.
HMI: operatörün ekranı
HMI, makinenin başındaki dokunmatik paneldir. Operatör buradan durumu görür, komut verir, reçete seçer ve alarmları onaylar. İyi bir ekran her şeyi göstermez; normal durumu sade tutar, anormal durumu öne çıkarır. ISA-101 bu tasarım yaklaşımını tanımlar.
SCADA: tesisin genel görünümü
SCADA, birden çok makine veya hattı tek merkezden izler. Verileri arşivler, alarmları toplar, raporlar üretir ve gerektiğinde üst sistemlere (MES, ERP) veri aktarır. Alarm sayısı yönetilmezse operatörler önemli alarmı kaçırır; ISA-18.2 bu konudaki temel referanstır.
Birlikte nasıl çalışırlar?
Üç katman endüstriyel protokollerle konuşur: makine seviyesinde Profinet, EtherCAT ve Modbus; sistemler arasında çoğunlukla OPC UA ve MQTT. Protokol bilmeyen eski makineler ağ geçitleri ve ek sensörlerle sisteme bağlanabilir.
- Veri ve etiket isimleri baştan standartlaştırılmalı
- Ofis ağı ile üretim ağı ayrılmalı (IEC 62443 yaklaşımı)
- Tek üreticiye bağımlılık ve yedek parça durumu değerlendirilmeli
- Devreye alma öncesi simülasyon ve kabul testleri planlanmalı